Inleiding in OO-programmeren

De docentendag van 21 april j.l. stond voor een belangrijk deel in het teken van Objects First, een andere aanpak van het programmeeronderwijs in de bovenbouw. In het practicum werd gebruik gemaakt van de omgeving Greenfoot. Marijke Loots heeft voor ons een module geschreven: Greenfoot: Inleiding in OO-programmeren. In deze module staan de principes van objectgeoriënteerd programmeren centraal.

Op Enigma Online vind je de complete module onder het vwo materiaal: informatiedeel, verwerkingsdeel, antwoorden, PowerPointpresentatie en het scenario Traffic dat gebruikt wordt in Greenfoot. Ook de link naar de webpagina waar Greenfoot te downloaden is, staat op Enigma-online.

Operating Systems: Linux

Jochum van Weert heeft voor ons een module Linux (Ubuntu) geschreven als aanvulling op de module Operating Systems. Bij de module hoort een VirtualBox Linux die vanaf een USB-stick gestart kan worden. De image kan als zip-bestand gedownload worden (zie in het menu onder Extra bestanden). Het is wel een flink bestand: 1 GB. Het duurt wel even voor je het binnen hebt.

PHP-MySQL

De module PHP-MySQL (deel E) is aangepast. De pdf’s van het informatieboek en verwerkingsboek en het docentenmateriaal staan op de site. Binnenkort komen daar de PowerPoints bij. In een later stadium volgt ook de digitale versie.

Communicatie en Netwerken

De module Netwerken en Internet (deel 1) is volledig vernieuwd en de module heeft een nieuwe naam gekregen: Communicatie en Netwerken. De pdf’s van het informatieboek en verwerkingsboek staan op de site. Binnenkort komen daar het antwoordmodel, de toetsvragen en de PowerPoints bij. In een later stadium volgt ook de digitale versie.

Aanmelden docentendag 21 april

U kunt zich aanmelden voor de docentendag Informatica 2011 door het aanmeldingsformulier in te vullen: aanmeldingsformulier docentendag 2011

Voor meer informatie ga naar het nieuwsitem Programma docentendag 2011.

Programma docentendag 21 april

Beter Programmeeronderwijs met Objects First?

Objects First is een nieuwe trend die breekt met gevestigde manieren om te leren programmeren.
De traditionele werkwijze heeft belangrijke nadelen, ook als je met een ‘objectgeoriënteerde’ taal
als Java werkt. Volgens kenners maken leerlingen via Objects First sneller vorderingen en spreekt
de aanpak een grotere groep aan. Redenen genoeg om samen te bekijken wat Objects First voor
Informatica in het VO te bieden heeft.

Op deze docentendag…

• gaat u direct praktisch aan de slag met een afgerond stukje Objects First lesmateriaal in
  een Objects First programmeeromgeving,
• maakt u kennis met de didactiek van Objects First en gaan we samen na wat Objects
  First voor uw lespraktijk kan betekenen,

en verder…

• verkent u enkele nieuwe modules van ENIGMA,
• wordt u bijgepraat over ontwikkelingen rond het schoolvak informatica.

Het Objects First gedeelte is de kick-off van een reeks bijscholingsbijeenkomsten over
geavanceerde informaticaonderwerpen zoals simulaties, toegankelijk gemaakt door ze via een
Objects First bril te bekijken. Deze nascholing wordt door de Radboud Universiteit in
samenwerking met de Vereniging i&i verzorgd.

Programma

Locatie
De docentendag vindt plaats in het Huygensgebouw van de Radboud Universiteit, zie
www.ru.nl/contact/bereikbaarheid

Interactieve modules vernieuwd

Een aantal gebruikers kreeg problemen met het plaatsen van de digitale content op hun elo. Dit had te maken met de maximale grootte van een bestand dat geüpload kon worden. Wij hebben gezocht naar een nieuwe oplossing waarbij de content op onze server staat en je met een klein scormpakketje de content kunt benaderen. Daarnaast zijn er ook nieuwe interactieve modules bijgekomen.

Werking Assembleertaal

Van Frans Op de Beek hebben we een les ontvangen die hij gemaakt heeft bij het hoofdstuk Hardware uit deel 1. In de les geeft hij verdieping op het onderwerp assembleertalen en hij heeft daarbij ook een aantal opdrachten gemaakt. Wij mochten van hem de les gebruiken voor Enigma.

De les kun je vinden onder Extra bestanden.

PHP en MySQL

Er zijn een drietal nieuwe presentaties toegevoegd aan de module PHP en MySQL:

• Databases
• Valideren van formulieren
• Sessies

Nieuwe projectleiding Enigma

We zijn blij jullie te kunnen meedelen dat Tom Merkx bereid is gevonden de projectleiding en de administratie voor Enigma op zich te nemen. Door de groei van Enigma wordt het steeds lastiger om die zaken in eigen beheer te doen. We krijgen hierdoor meer tijd om ons te concentreren op het ontwikkelen van nieuw (digitaal) materiaal.

Tom is geen onbekende voor ons. Hij verzorgt al de digitale modules. Als uitgever van ThiemeMeulenhoff was hij betrokken bij Turing, de voorloper van Enigma.

Nieuwe digitale modules

Op het docentendeel van de site zijn twee nieuwe digitale modules geplaatst: Informatieverwerkende systemen (deel 1) en Software Engineering (deel E).

Voor beide modules geldt dat het een eerste versie is. Opmerkingen zijn van harte welkom.

Docentendag 14 april

Docentendag Radboud Universiteit Nijmegen en ENIGMA

Prof. Dr. Erik Barendsen opende de docentendag, met als thema ‘programmeren en programmeeronderwijs’.

Vervolgens gaf Dr. David N. Jansen een interessante lezing met de titel ‘Spreken over ongeschreven programma’s’. Kan dat? Dr. Jansen gebruikte het voorbeeld leader election en heeft het ons laten ervaren! Een memorabele uitspraak uit zijn presentatie: ‘mensen begrijpen ook andere talen dan programmeertalen.’

Dr. Sjaak Smetsers nam ons daarna mee op onze eerste stappen met Greenfoot, een pakket - dat lijkt op BlueJ - om beginners te leren programmeren. Op greenfoot.org vind je meer informatie. Bekijk in ieder geval ook even dit filmpje: http://www.youtube.com/watch?v=NcGe141R2yA . “Zo saai dat het weer leuk is, maar zeer effectief,” aldus Dr. Smetsers.

Na een korte pauze hebben we kort van gedachten gewisseld over de verschillende manieren waarop docenten de interactieve modules van ENIGMA kunnen inzetten. Hans en Ronald lieten ons bovendien de resultaten zien van een korte leerlingenqête over het gebruik van de interactieve module voor leerlingen.

In de workshop die daarna volgde werden we door Prof. Dr. Erik Barendsen en Drs. Mara Saeli aan het werk gezet met de acht vragen van de ‘Content Representation’ (CoRe). Een interessante vragenlijst die dwint tot nadenken over didactiek en informatica. Meer informatie over CoRe vind je bijvoorbeeld hier: http://staff.science.uva.nl/~joling/vakdidactiek/nask8A.html

Na een voortreffelijk buffet hielpen Prof. Dr. Erik Barendsen en Prof. Dr. Eelco Dijkstra ons over onze after-diner-dip heen met een gesprek over de nascholingsideeën en -plannen van respectievelijk de RU Nijmegen en de UVA/VU Amsterdam.

De RU Nijmegen en het ENIGMA team kijken terug op een zeer geslaagde docentendag en danken iedereen die aanwezig was als bezoeker en/of een bijdrage heeft geleverd!

Programma docentendag 14 april

Programma Docentendag Informatica, 14 april 2010
Huygensgebouw, Heyendaalseweg 135, 6525 AJ Nijmegen

14:00 Inloop met koffie, thee

14:30 Welkom door prof. dr. Erik Barendsen

14:45 Spreken over ongeschreven programma’s lezing door dr. David Jansen
Het blijkt mogelijk om eigenschappen van een programma, bijvoorbeeld snelheid en geheugengebruik, te onderzoeken zonder het in detail uit te programmeren – zelfs zonder een keuze te maken voor een specifieke programmeertaal. Aan de hand van een voorbeeld maken we duidelijk hoe ‘algoritmisch denken’ werkt.

15:15 De eerste stappen met Greenfoot interactieve demonstratie door dr. Sjaak Smetsers
Het pakket Greenfoot is bedoeld om beginners te leren programmeren. Greenfoot biedt een programmeeromgeving die enerzijds een aantrekkelijke grafische interface biedt en anderzijds ‘gewone’ Java-programma’s oplevert.

16:00 Pauze

16:15 Werken met de interactieve modules van ENIGMA
- nieuwe modules
- keuzes en didactische achtergronden
- hoe wordt materiaal nu gebruikt?
- een paar scenario’s
- resultaat enquête onder leerlingen
- discussie

17:00 Didactiek van het programmeren workshop o.l.v. prof. dr. Erik Barendsen
Wat zijn belangrijke thema’s in het programmeeronderwijs? Wat maakt dat leerlingen bepaalde concepten moeilijk vinden? Wat is de beste aanpak om ze te
leren? VO- en WO-docenten gaan op verkenning en wisselen ervaringen uit.

18:00 Borrel en buffet

19:00 Samenwerking tussen VO en WO discussie o.l.v. drs. René Franquinet
Welke kansen biedt samenwerking tussen VO- en WO-docenten voor het schoolvak informatica? Aan de orde komen: nascholing, ontwikkeling van materiaal, en ongetwijfeld nog meer.

Hoe er te komen?

Auto
Vanaf alle invalswegen in Nijmegen is de Radboud Universiteit Nijmegen aangegeven op de ANWBwegwijzers (zie overzichtskaart). Op de campus Heyendaal moet betaald worden voor parkeren. (parkeergarage onder het Huygensgebouw, volg Driehuizerweg, bordje parkeergarage), of ga naar: http://www.ru.nl/contact/bereikbaarheid/
en ga dan naar plattegrond campus.

Trein
Treinen stoppen op station Nijmegen Centraal en station Nijmegen Heyendaal.
Station Nijmegen Heyendaal ligt op loopafstand van de universiteit; vanaf Nijmegen Centraal rijden bussen in ongeveer tien minuten naar het universiteitsterrein. Tweemaal per uur vertrekken er treinen vanaf het centraal station naar station Heyendaal (stoptreinen richting Boxmeer en Venray).
Viahttp://www.ru.nl/fnwi/vm/bereikbaarheid_0/reiswijzer/reiswijzer_openbaar/ kunt u uw treinreis (en busreis) plannen.

Bus
Op het universiteitsterrein zijn bushaltes aan de Philips van Leydenlaan, de Erasmuslaan, de Heyendaalseweg en de Kapittelweg. Tijdens de spits rijdt er elke vier minuten een bus (lijn 10) van het station naar campus Heyendaal. Ook rijden er verschillenden stadsbussen en streekbussen uit onder meer Wijchen, Grave, Cuijk, Venlo en Arnhem naar de universiteit. Met de Reiswijzer kunt u uw busreis (en treinreis) plannen.
Meer informatie over busroutes: www.hermes.nl, www.novio.nl

Docentendag ENIGMA

Docentendag Enigma aan de Radboud Universiteit in Nijmegen op woensdag 14 april 2010, vanaf 14 uur

In samenwerking met het Onderwijsinstituut voor Informatica en Informatiekunde van de Radboud Universiteit in Nijmegen gaan we 14 april 2010 onze derde docentendag houden.

Op deze bijeenkomst kunt u onder meer de volgende activiteiten verwachten:

• Een of meer presentaties/workshops met als thema een actueel vakinhoudelijk onderwerp informatica betreffend;
• Hands-on bezig zijn met pas ontwikkelde digitale modules van Enigma-online;
• Een discussie aangaande ontwikkelingen in ons vak met het oog op samenwerking tussen en scholen voor voortgezet onderwijs en universiteiten/hogescholen;
• Na- en bijscholingsactiviteiten van de RU/ILS;
• Plannen met betrekking tot structurele bijscholing van docenten informatica.

Zoals gewoonlijk is er een borrel en avondmaaltijd.

Het definitieve programma voor deze dag maken we spoedig via deze site bekend. Op onze site kunt u zich ook inschrijven (menukeuze Docentendag).
Noteer de datum alvast in uw agenda!

Eerste digitale modules op de site

De eerste digitale modules hebben wij op de site staan: Elementaire bewerkingen, Hardware en Lejos. Je kunt ze downloaden door in te loggen en vervolgens naar Modules te gaan. Via de twee nieuwe menukeuzes Deel 1 digitale modules en Deel E digitale modules zijn de modules te downloaden als SCORM-pakket voor gebruik in de elo en als HTML-pakket voor gebruik op het school intranet.

Voor alle duidelijkheid wijzen wij erop dat het verboden is om het materiaal op een website te plaatsen die toegankelijk is voor derden.

We constateren dat sommigen problemen hebben met het downloaden van een module. Mocht je dat ook ondervinden, laat ons dat weten. Geef daarbij aan welke module het betreft en welke firewall, virusscanner en OS je gebruikt. Wij proberen zo snel mogelijk met een oplossing te komen.

De volgende modules staan op stapel:

• Cryptografie (deel V)
• Databases (deel 1)
• Software Engineering (deel E)
• Geschiedenis van de computer (deel 1)
• Informatiesystemen (deel 1)

Nieuwe presentaties en handleiding

Op de site zijn twee presentaties geplaatst bij het hoofdstuk Typografie uit deel E.
Daarnaast staat er bij de handleidingen ook een installatiehandleiding voor Xampp (hoofdstuk PHP-MySQL, deel E) op de een pc.

ENIGMA tijdens de I&I Conferentie

Op woensdag 4 maart stond Enigma met een stand op de I&I conferentie. Onder het motto “Enigma gaat écht digitaal” presenteerden wij de interactieve modules aan het publiek. Voor de demonstratie maakten we gebruik van de twee verschillende versie die wij leveren, de HTML-versie en het SCORM-pakket dat draaide in de elo van it’s learning.

De reacties van zowel Enigma-gebruikers als gebruikers van andere methoden waren zeer positief. “Zo hoort digitaal lesmateriaal er uit te zien.” en “Deze module wil ik onmiddellijk hebben.” waren de geluiden die we hoorden.

Daarnaast waren er ook de gebruikelijke vragen. Een van de vragen was of de modules ook in de andere elo’s werken. Wanneer de elo zich aan de SCORM-standaard houdt is dat het geval. Binnenkort zullen we de demomodule ook als SCORM-pakket op de site zetten, zodat iedereen het kan testen voor zijn elo. Een andere veel gehoorde vraag, die gebruikers van andere methoden stelden, was of ze de “losse” modules konden bestellen. Natuurlijk begrijpen we die wens, maar de modules horen bij de methode en zijn daarom exclusief voor Enigma-gebruikers bestemd.

Deze maand leggen we de laatste hand aan de modules Elementaire bewerkingen, Hardware en Werken met Lejos. Eind november kun je ze vanaf de website downloaden. De volgende modules staan op stapel: Cryptografie, Software Engineering en Databases. De verwachting is dat je daar in het tweede kwartaal van 2010 mee kunt werken.

Interactieve modules

De eerste interactieve modules behorende bij de hoofdstukken Elementaire bewerkingen (deel 1), Hardware (deel 1), en Lejos (deel V) kunt u op woensdag 4 november tijdens de I&I-conferentie op onze site bekijken.
Mocht u al een voorproefje willen nemen, ga dan op dez site naar de welkomspagina. Daar vindt u een demo waarmee u alvast kennismaakt met onze nieuwe interactieve modules.

I&I conferentie

Op woensdag 4 november staan wij als stichting ENIGMA online met een stand op de I&I conferentie. Op die dag zullen wij een aantal nieuwe digitale modules presenteren.
Daarnaast kun je er natuurlijk ook van gedachten wisselen met de auteurs.

Wiki voor JavaEditor

Voor JavaEditor is een wiki gelanceerd: http://javaeditor.org/wiki/index.php/Java-Editor.

De wiki geeft uitgebreide ondersteuning bij de installatie en configuratie van JavaEditor.

Daarnaast vind je er een handleiding voor het werken met deze IDE voor Java.

Postuum excuses Alan Turing

De Britse informaticus Alan Turing, naamgever aan de voorloper van de informaticamethode ENIGMA, werd in 1952 wegens een homorelatie vervolgd. Collega’s willen postuum excuses voor hem.

Lees:
http://www.nrc.nl/buitenland/article2349817.ece/Postuum_excuses_gevraagd_voor_man_die_WO_II_bekortte

Digitale modules

Het nieuwe schooljaar is begonnen; de vakantie zit er op. Tijdens de vakantie hebben wij niet stil gezeten, maar zijn wij tezamen met Scalamedia bezig geweest met het ontwikkelen van de eerste digitale modules voor ENIGMA: Elementaire bewerkingen, Hardware en Programmeren met Lejos.
We streven naar volledig boekvervangende leerstof. Uw leerlingen bereiken met dit digitale leermateriaal dezelfde leerdoelen als met de boeken.
In de modules maken we echter optimaal gebruik van de meerwaarde van de computer. De digitale leereenheden bevatten veel video- en audiomateriaal. Bovendien zijn de opdrachten voor een groot deel vervangen door interactieve opdrachten.
De planning is dat begin oktober de eerste modules online staan. U kunt ze dan downloaden als SCORM-pakket voor de ELO of als HTML-pagina’s.

Herziening pdf-files klaar !

De herziening van de pdf-files is afgerond. De gecorrigeerde versies staan op de website onder de menukeuze Modules.

Herziening pdf-files

Zoals bij iedere methode ontkomen we bij Enigma ook niet aan het probleem dat we in de loop van het jaar toch tegen een aantal storende fouten oplopen. De auteurs zijn bezig de laatste hand te leggen aan de correcties en wij verwachten dat vanaf 15 juli (mogelijk iets eerder) de gecorrigeerde pdf-files op de site staan. Degene die de boeken bestellen krijgen natuurlijk ook de laatste versie.

Nieuwe presentaties bij Cryptografie

De presentaties bij het hoofdstuk 3 Cryptografie zijn vernieuwd. De belangrijkste verschillen met de oude presentaties zijn dat ze gemaakt zijn op subparagraafniveau en dat ze uitgebreider zijn. Wij denken dat deze Powerpoints voor de leerlingen een goede ondersteuning geven bij het lastige onderwerp cryptografie.

Docentendag ENIGMA

Op 12 maart organiseerde ENIGMA in samenwerking met de Radboud Universiteit Nijmegen de jaarlijkse ‘Docentendag informatica’. Het was wat ons betreft een zeer geslaagde dag. Een kort verslagje vindt u hieronder, een foto-impressie vindt u op http://mvanast.jalbum.net/docentendag/index.html

Prof. Dr. Erik Barendsen (hoogleraar vakdidactiek en onderwijsontwikkeling) van de RU Nijmegen startte met een korte inleiding. Erik stelde onder andere dat ‘opleiden een gemeenschappelijke taak is’ en vulde aan dat ‘een leven lang leren’ erg op informatica van toepassing is.

Prof. Dr. Bart Jacobs (hoogleraar computerbeveiliging) nam het van Erik over met een goed en vooral ook maatschappelijk verhaal over het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). Het ligt voor de hand dat dat goed geregeld moet zijn. Bart noemde in dat kader het voorbeeld van een brandkast op de bodem van de oceaan: goed beveiligd maar slecht toegankelijk. Over dat spanningsveld hebben we het.
Bart besprak een aantal mogelijke architecturen voor het EPD en lichtte toe dat we in Nederland hebben gekozen voor de zogenaamde ‘pointer architectuur’. Er zitten echter veel haken en ogen aan die manier van dossiervorming. De grootste risico’s liggen overigens niet op het technische vlak, maar zitten in het gedrag van zorgverleners. Bart toonde ons een schokkende reportage van NOVA die dat onderschreef.

Dr. Peter Achten (universitair docent) hield ons voor de pauze bezig met een verhaal over het Soccer-Fun project, waarmee studenten (of docenten) kennismaken met functioneel programmeren en hun eerste stappen zetten in functioneel denken: ‘van kleine breintjes naar steeds grotere breinen.’
Na de pauze mochten we zelf aan de slag met de omgeving Soccer-Fun. Peter had een prima handleiding gemaakt, die goed door te werken was. De tijd was echter te kort om het echt goed te laten landen.

Daarna nam Drs. Ronald Leijtens (auteur ENIGMA) het stokje over om ons een impressie te geven van een nieuwe interactieve module van ENIGMA: Programmeren met LeJos. Ronald liet een aantal filmpjes en interactieve opdrachten zien die duidelijk de meerwaarde van een echt interactieve module toonden.

Aan het einde van de dag sloten Prof. Dr. Erik Barendsen en Drs. Pieter van der Hoeven (auteur ENIGMA) de dag af met een zeer actieve werkvorm rondom het thema: hoe ziet informaticaonderwijs er in de toekomst uit. Uitgangspunt daarbij was de concept-context-benadering die we ook bij andere exacte vakken als scheikunde, biologie en NLT zien. De belangrijkste conclusie van dat laatste onderdeel: hier zijn we nog niet klaar mee!